Welk aandeel kies jij als de Russen binnenvallen?
De tentoonstelling “Blue Dots” in het Stedelijk Museum riep ook de vraag op welke aandelen je zou kiezen als je 25 jaar niet kon handelen.
Tijdens de Koude Oorlog, in 1951, heeft het Stedelijk Museum alle kunstwerken gerubriceerd om vast te leggen welke belangrijk genoeg waren om te redden als er echt oorlog met de Russen uit zou breken. Zeer belangrijke werken kregen een rode stip, belangrijke werken een witte stip en de werken die niet gered hoefden te worden kregen een blauwe stip. De tentoonstelling “Blue Dots” in het Stedelijk Museum laat nu een aantal schilderijen zien met een blauwe stip.
Het is een hele kleine tentoonstelling, maar het roept allerlei interessante vragen op. Zeker nu de Russische dreiging weer actueler geworden is (of moeten we ons meer zorgen maken over Amerika?).
Het doet onder meer beseffen dat wat populair is, veranderlijk is. Begin jaren vijftig werd abstracte en expressionistische kunst hoger aangeslagen en lag de nadruk op vernieuwing. Meer traditionele en figuratieve schilderkunst werd minder gewaardeerd en kreeg vaker de blauwe stip. Daarbij ook werken die eerder wel heel populair waren geweest of nu wellicht weer zouden promoveren naar de rode stip divisie. En er zaten ook werken bij maar waarvan ze het blauwe stipje wat mij betreft voorlopig niet hoeven te verwijderen.
How can I make this about stocks?
Aangezien ik vrij veel last heb van beroepsdeformatie, zag ik ook veel parallellen met de financiële wereld.
Zoals bij het schilderij “Na de storm” van Jozef Israëls uit 1858. In de 19e eeuw zeer populair en veel gekopieerd, maar in 1951 uit de gratie geraakt en met een blauwe stip beplakt*.
Zonder al te veel moeite zie ik de storm als een metafoor voor een beurskrach, waarbij de vader des huizes uit dit tafereel het familievermogen heeft verloren. Of een scene waarbij de beurshandelaren zelf in beeld komen, hieronder schitterend door Perplexity vormgegeven:
“Na de beurscorrectie”, 2026. Bron: Perplexity. Kleur stip: donkerblauw.
(S)tip aan de horizon
De tentoonstelling riep bij mij ook de vraag op welke aandelen in mijn portefeuille nu een blauwe stip zouden krijgen. Belangrijker nog; welke zou ik een rode stip geven? Anders geformuleerd; welke aandelen zou je nu in je portefeuille willen hebben als de Russen binnenvallen en je bij wijze van spreken je aandelen pas over een jaar of 20 weer uit de kelder kan halen?
Misschien Nvidia? Want tech heeft hoe dan ook de toekomst, toch? Hoewel, binnen twee decennia is de concurrentie vast wel op gang gekomen en gaan de marges ongetwijfeld omlaag. Ahold misschien, want boodschappen blijven altijd nodig. Aan de andere kant, wellicht kom binnen 25 jaar wel een concurrent die alles met drones thuis brengt. Of toch een olie-gerelateerd aandeel? Daar hebben de Russen vast ook veel begrip voor, maar hopelijk zijn we over 25 jaar toch wat minder afhankelijk van fossiel.
Let your profits run, and run, and run
Er is ook een “real life” voorbeeld van dit principe, herinnerde ik me opeens. Thomas Gayner, CEO van Markel Corp., heeft fondsen opgericht aan universiteiten waarbij studenten investeren voor de lange termijn. De studenten selecteren elk jaar 15–20 aandelen en bevriezen die posities voor 25 jaar zonder te verkopen. De investeringen worden geleidelijk opgebouwd: elk jaar koopt een nieuwe lichting studenten voor toekomstige 25-jarige houdperiodes. Het dwingt studenten om de prestaties van een bedrijf voor 25 jaar in te schatten, niet 25 weken.
Gayner wil hiermee ook de kans vergroten om een “superaandeel” te vinden; een aandeel met een extreem hoog rendement. Van1993 tot 2023 zijn er 58 Amerikaanse superaandelen geweest, met een rendement van meer dan 10.000%, 10 hadden een rendement van meer dan 25.000%. Als je een van deze aandelen weet te selecteren, compenseer je ten eerste veel verliezers (die ‘maar 100%’ in waarde kunnen dalen) en ten tweede, doordat je niet mag verkopen, ben je gedwongen om deze winnaars vast te houden en kom je niet te snel in verleiding om te verkopen. Beleggers van het eerste uur in bijvoorbeeld Tesla, ASML en Bitcoin kunnen over het belang hiervan meepraten.
Om dat weer met kunst te vergelijken; er wordt geprobeerd de kans dat een Picasso wordt gekocht, en niet te snel wordt verkocht, te maximaliseren.
Connecting the dots…
Er zijn veel raakvlakken tussen kunstwerken en aandelen; wat populair (en waardevol) is verandert over tijd en het is moeilijk te voorspellen wat over een jaar of 25 nog in trek is. De financiële wereld heeft wel een groot voordeel: je kan via een ETF bij wijze van spreken in één keer alle kunstwerken met een rode, witte en blauwe stip kopen. Dat zou ook in deze situatie mijn voorkeur hebben boven een aantal individuele aandelen. Als de spelregels het toelaten misschien aangevuld met een klein beetje goud.
En als je je portefeuille wilt beschermen tegen de downside van een Russische inval dan kan er natuurlijk ook altijd nog een Put in.
*) Saillant detail: toen “Na de storm” in 1949 aan het Stedelijk Museum werd geschonken was de voorwaarde dat het schilderij moest worden beschermd in tijden van oorlog maar twee jaar later kreeg het toch al een blauwe stip. Net zo grillig als de financiële wereld, die kunstwereld.
